Program „Czyste Powietrze” wspiera właścicieli domów jednorodzinnych w wymianie nieefektywnych źródeł ciepła i poprawie efektywności energetycznej budynków. Kto może ubiegać się o dotację i jakie warunki trzeba spełnić? W artykule wyjaśniamy, od czego zależy poziom dofinansowania, jakie kryteria obowiązują i na jakie kwoty można liczyć.
O dotację z programu „Czyste Powietrze” może wystąpić osoba fizyczna, która jest właścicielką, właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego lokalu z własną księgą wieczystą. Pozostając w temacie, Sprawdź, czy dotacja podlega opodatkowaniu. Nieruchomość trzeba posiadać co najmniej 3 lata, chyba że wnioskodawca nabył ją w spadku. Program obejmuje budynki, na których budowę uzyskano pozwolenie do 31 grudnia 2020 roku. Na jeden dom lub lokal przypada jedno dofinansowanie, a beneficjent korzysta z programu tylko raz.
Poziom wsparcia zależy od dochodów gospodarstwa domowego. Podstawową dotację może otrzymać osoba, której roczny dochód nie przekracza 135 000 zł. O podwyższone wsparcie można się ubiegać, gdy miesięczny dochód na osobę wynosi najwyżej 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w jednoosobowym. Najwyższy poziom przysługuje przy dochodzie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym albo do 1 800 zł w jednoosobowym. Zamiast spełnienia kryterium dochodowego można przedstawić zaświadczenie z gminy o pobieraniu określonych zasiłków.
Stary dom i ambitna termomodernizacja zwiększają szansę na wsparcie
Najwyższe dofinansowanie trafia do gospodarstw w trudnej sytuacji finansowej, zwłaszcza jeśli ich dom zużywa ponad 150 kWh/(m²·rok) na ogrzewanie. Dotację można przeznaczyć m.in. na wymianę starego źródła ciepła, ocieplenie przegród, wymianę okien i drzwi, rekuperację lub mikroinstalację fotowoltaiczną. A jak już tu jesteś to sprawdź kwoty dotacji na pompę ciepła. Przy kompleksowej termomodernizacji trzeba wykazać poprawę efektywności energetycznej: obniżyć zapotrzebowanie na energię użytkową do najwyżej 80 kWh/(m²·rok) albo zmniejszyć je o co najmniej 40%. Program pokrywa również koszt audytu energetycznego — do 1 600 zł.
O przyznaniu dotacji decydują nie tylko dochody, lecz także prawo do nieruchomości, jej wiek i zakres planowanych prac. Dom oddany do użytkowania po 2020 roku zasadniczo nie kwalifikuje się do programu, który wspiera głównie modernizację budynków i wymianę nieefektywnego ogrzewania. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić dokumenty własności i dochody — pozwoli to ustalić, o jaki poziom wsparcia można się ubiegać.
Kto może uzyskać wsparcie z programu „Czyste Powietrze”
O udziale w programie decydują prawo własności, dochód, wiek budynku i zakres planowanych prac. Poniżej znajdziesz najważniejsze warunki, poziomy dotacji i ograniczenia.
- Sprawdź, czy spełniasz warunek własności. Wniosek może złożyć osoba fizyczna, która jest właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego lokalu z osobną księgą wieczystą. Zasadniczo trzeba posiadać nieruchomość od co najmniej 3 lat, jednak ten wymóg nie dotyczy nabycia jej w spadku.
- Dobierz poziom dotacji do dochodu. Podstawowy poziom obejmuje osoby z rocznym dochodem do 135 000 zł i pokrywa do 40% kosztów kwalifikowanych netto. Przy miesięcznym dochodzie na osobę do 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w jednoosobowym można ubiegać się o poziom podwyższony, sięgający 70%. Najwyższy poziom, do 100% kosztów netto, przysługuje gospodarstwom z dochodem do 1 300 zł na osobę albo 1 800 zł dla osoby samotnej. Mogą z niego skorzystać także osoby pobierające określone zasiłki, jeśli udokumentują uprawnienie. Obowiązują limity kwotowe i dodatkowe warunki, m.in. dotyczące dochodów z działalności gospodarczej.
- Zweryfikuj budynek i planowane prace. Program obejmuje budynki, na których budowę uzyskano pozwolenie do 31 grudnia 2020 r. Dotację można przeznaczyć m.in. na wymianę nieefektywnego źródła ciepła, ocieplenie, wymianę okien i drzwi, instalację centralnego ogrzewania, rekuperację lub mikroinstalację fotowoltaiczną. Termomodernizacja ma ograniczyć zapotrzebowanie budynku na energię, a kompleksowe przedsięwzięcie musi przynieść określone efekty energetyczne.
- Przygotuj audyt do kompleksowej termomodernizacji. Audyt energetyczny określa potrzebny zakres robót i jest wymagany przy kompleksowym przedsięwzięciu. Jego koszt może kwalifikować się do dofinansowania — w edycji opisanej w materiałach do 1 600 zł. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne zasady, ponieważ wymagania zależą od wybranego zakresu wsparcia.
- Złóż kompletny wniosek i uwzględnij ograniczenia. Wniosek złożysz elektronicznie, m.in. przez Profil Zaufany, albo papierowo we właściwym WFOŚiGW. Pomoc może zapewnić również gmina. Na jeden budynek lub lokal przypada jedno dofinansowanie, a beneficjent może skorzystać z programu tylko raz. Wniosek nie spełni warunków, jeśli przekroczysz próg dochodowy, nie masz wymaganego prawa własności albo budynek nie kwalifikuje się ze względu na wiek. Zgodnie z materiałami program nie finansuje samego ocieplenia bez wymaganej wymiany nieefektywnego źródła ciepła ani inwestycji w budynkach oddanych po 2021 r.
| Zakres | Kryterium / wsparcie | Kwota lub limit |
|---|---|---|
| Dochód — podstawowy | Roczny dochód wnioskodawcy | ≤ 135 000 zł; do 40% kosztów netto |
| Dochód — podwyższony | ≤ 2 250 zł/os./mies.; jednoosobowe: ≤ 3 150 zł | Do 70% kosztów netto |
| Dochód — najwyższy | ≤ 1 300 zł/os./mies.; jednoosobowe: ≤ 1 800 zł | Do 100% kosztów netto |
| Prace kwalifikowane | Wymiana źródła ciepła, ocieplenie, okna i drzwi, wentylacja z odzyskiem ciepła, fotowoltaika | Według limitów kosztów programu |
| Audyt energetyczny | Obowiązkowy przy kompleksowej termomodernizacji | Do 1 600 zł |
| Własność | Właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego albo lokalu z odrębną księgą wieczystą | Co najmniej 3 lata; wyjątek: spadek |
| Budynek | Pozwolenie na budowę wydane do 31.12.2020 r. | 1 dotacja na budynek lub lokal |
Jakie progi dochodowe decydują o wysokości dofinansowania?
Wysokość dotacji w programie „Czyste Powietrze” zależy od dochodu i liczby osób w gospodarstwie domowym. Program oferuje trzy poziomy wsparcia: podstawowy, podwyższony i najwyższy. Im niższy dochód, tym większą część kosztów kwalifikowanych można pokryć, na przykład przy wymianie starego pieca, ociepleniu domu, montażu okien lub instalacji wentylacji z odzyskiem ciepła.
Osoby o rocznym dochodzie do 135 tys. zł mogą ubiegać się o wsparcie podstawowe, które pokrywa do 40% kosztów kwalifikowanych netto. Poziom podwyższony przysługuje, gdy przeciętny miesięczny dochód nie przekracza 2 250 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w jednoosobowym; dotacja może wtedy pokryć do 70% kosztów netto. Ponieważ liczy się dochód na mieszkańca, przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, jakie dane i dokumenty trzeba przygotować.
Program „Czyste Powietrze” pomaga sfinansować inwestycje, które poprawiają komfort życia i ograniczają zużycie energii. Zakres wsparcia zależy od sytuacji dochodowej oraz planowanych prac.
Nawet pełny zwrot kosztów dla osób w najtrudniejszej sytuacji
Osoby o najniższych dochodach mogą otrzymać najwyższy poziom wsparcia — do 100% kosztów netto. Próg wynosi 1 300 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 800 zł w jednoosobowym. Do programu mogą kwalifikować się także osoby pobierające określone zasiłki, co potwierdza zaświadczenie z gminy. Znaczenie ma również stan energetyczny budynku, zwłaszcza bardzo wysokie zapotrzebowanie na energię do ogrzewania.
Sam dochód nie przesądza o wysokości dotacji, ponieważ obowiązują też limity kosztów i wymagania dotyczące zakresu prac. Przy kompleksowej termomodernizacji trzeba wykonać audyt energetyczny; program uwzględnia jego koszt do 1 600 zł. Dotację można przeznaczyć między innymi na wymianę nieefektywnego źródła ciepła, ocieplenie przegród, wymianę stolarki, rekuperację i mikroinstalację fotowoltaiczną. Prace powinny przy tym przynieść wyraźne oszczędności energii.
Wskazówka: przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne zasady i limity programu — progi dochodowe to nie jedyne kryterium, a maksymalny poziom dotacji zależy również od rodzaju i zakresu inwestycji.
Na jakie prace termomodernizacyjne można otrzymać wsparcie?
Dofinansowanie termomodernizacji może pokryć ograniczenie strat ciepła, modernizację ogrzewania i prace przy instalacjach. Zakres wsparcia zależy od programu i rodzaju przedsięwzięcia, a kompleksowa modernizacja powinna wyraźnie zmniejszyć zapotrzebowanie budynku na energię.
- Wymiana starego źródła ciepła – program może dofinansować zastąpienie nieefektywnego pieca lub kotła urządzeniem spełniającym wymagane normy, na przykład pompą ciepła lub kwalifikującym się kotłem na biomasę. Wsparcie służy likwidacji nieekologicznych źródeł ogrzewania.
- Ocieplenie budynku – dofinansowanie może objąć izolację ścian, dachu lub stropu, podłóg oraz innych przegród. Dzięki temu budynek traci mniej ciepła, zużywa mniej energii i może generować niższe rachunki za ogrzewanie.
- Wymiana okien i drzwi – koszty przedsięwzięcia mogą obejmować montaż szczelniejszej stolarki, która ogranicza straty ciepła, przeciągi i zużycie energii.
- Modernizacja instalacji grzewczej – program może pokryć prace przy instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, jeśli należą do kwalifikowanego przedsięwzięcia.
- Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła – rekuperacja wymienia powietrze w budynku i odzyskuje część ciepła z powietrza usuwanego.
- Mikroinstalacja fotowoltaiczna – niektóre przedsięwzięcia obejmują wsparcie na instalację produkującą energię elektryczną ze słońca.
- Audyt energetyczny i kompleksowa termomodernizacja – audyt określa potrzebne prace i pomaga ustalić ich kolejność, a jego koszt może kwalifikować się do dofinansowania w określonym limicie. Kompleksowa modernizacja powinna zmniejszyć roczne zapotrzebowanie na energię użytkową do maksymalnie 80 kWh/m² albo o co najmniej 40%.
Jakie warunki własności i audytu trzeba spełnić, by złożyć wniosek?
Wniosek w programie „Czyste Powietrze” może złożyć osoba fizyczna, która jest właścicielką lub współwłaścicielką domu jednorodzinnego albo wydzielonego lokalu z własną księgą wieczystą. Nieruchomość trzeba posiadać od co najmniej 3 lat, chyba że nabyło się ją w spadku. Program obejmuje budynki, na których budowę uzyskano pozwolenie najpóźniej 31 grudnia 2020 roku. Na jeden budynek lub lokal przysługuje tylko jedno dofinansowanie, a tę samą osobę można wskazać jako beneficjentkę tylko raz. O poziomie wsparcia decydują także kryteria dochodowe.
Przy podstawowym poziomie roczny dochód wnioskodawczyni nie może przekraczać 135 000 zł. Wyższe poziomy zależą od przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę: limit wynosi 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym i 3 150 zł w jednoosobowym, a przy najwyższym wsparciu — odpowiednio 1 300 zł i 1 800 zł. Wnioskodawczyni może potrzebować dokumentów potwierdzających dochód, na przykład zaświadczenia z gminy. Przy najwyższym poziomie może też wykazać prawo do określonych zasiłków. Jeśli nieruchomość ma współwłaścicieli, potrzebuje ich zgody na inwestycję.
Audyt wskaże prace, które realnie obniżą rachunki za energię
Przedsięwzięcie obejmujące kompleksową termomodernizację wymaga audytu energetycznego. Specjalistka ocenia stan budynku i wskazuje prace, które ograniczą zużycie energii; audyt trzeba uwzględnić przy planowaniu inwestycji i rozliczaniu jej efektów. Modernizacja powinna obniżyć zapotrzebowanie na energię użytkową do maksymalnie 80 kWh na metr kwadratowy rocznie albo zmniejszyć je o co najmniej 40%. Koszt audytu może być kwalifikowany do dofinansowania do 1 600 zł. Nawet jeśli audyt nie jest obowiązkowy przy wybranym zakresie prac, pomaga dopasować je do potrzeb domu.
Przed złożeniem wniosku sprawdź, czy w danej ścieżce programu trzeba wymienić nieefektywne źródło ciepła. Dofinansowanie może obejmować również ocieplenie ścian, dachu lub podłóg, wymianę okien i drzwi, wentylację z odzyskiem ciepła oraz mikroinstalację fotowoltaiczną. Wniosek złożysz elektronicznie przez Profil Zaufany albo w wersji papierowej we właściwym wojewódzkim funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Przygotuj wcześniej dokumenty potwierdzające własność, zgody współwłaścicieli i wymagane zaświadczenia o dochodach, aby sprawniej dopełnić formalności.
Warto wiedzieć, że 3-letni wymóg własności nie dotyczy nieruchomości nabytej w spadku — spadkobierczyni może złożyć wniosek bez czekania.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Kto może ubiegać się o dotację z programu „Czyste Powietrze”?Wniosek może złożyć osoba fizyczna będąca właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego lokalu z własną księgą wieczystą. Nieruchomość trzeba posiadać co najmniej 3 lata, chyba że została nabyta w spadku; budynek musi mieć pozwolenie na budowę wydane do 31 grudnia 2020 roku.
Jakie progi dochodowe obowiązują przy poszczególnych poziomach wsparcia?Podstawowy poziom jest przeznaczony dla osób z rocznym dochodem do 135 000 zł i pokrywa do 40% kosztów kwalifikowanych netto. Poziom podwyższony, do 70%, przysługuje przy miesięcznym dochodzie na osobę do 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w jednoosobowym; najwyższy, do 100%, przy limitach odpowiednio 1 300 zł i 1 800 zł.
Jakie prace można sfinansować z dotacji?Wsparcie może obejmować wymianę nieefektywnego źródła ciepła, ocieplenie budynku, wymianę okien i drzwi oraz modernizację instalacji grzewczej. W zależności od przedsięwzięcia dofinansowanie może dotyczyć także rekuperacji i mikroinstalacji fotowoltaicznej.
Kiedy audyt energetyczny jest wymagany i ile może wynieść dofinansowanie jego kosztu?Audyt jest wymagany przy kompleksowej termomodernizacji i wskazuje zakres prac potrzebnych do poprawy efektywności energetycznej budynku. Jego koszt może kwalifikować się do dofinansowania do 1 600 zł.
Ile razy można skorzystać z programu i czy na jeden budynek przypada więcej niż jedna dotacja?Beneficjent może skorzystać z programu tylko raz, a na jeden budynek lub lokal przypada jedno dofinansowanie. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualne zasady i limity programu obowiązujące w 2026 roku.
